luật sư riêng

Các mô hình PPP và lựa chọn các phương án hợp đồng

Các mô hình PPP và lựa chọn các phương án hợp đồng Trong thực tiễn áp dụng hình thức hợp tác đầu tư PPP ở nhiều nước trên thế giới, đã hình thành và phát triển các mô hình về PPP.
 
Trên thế giới hiện nay có 5 hình thức hợp tác PPP phổ biến, cụ thể:
 
- Nhượng quyền khai thác (Franchise) là hình thức mà theo đó cơ sở hạ tầng được Nhà nước xây dựng và sở hữu nhưng giao (thường là thông qua đấu giá) cho tư nhân vận hành và khai thác;
 
- Mô hình thiết kế- xây dựng- tài trợ- vận hành DBFO (Design- Build- Finance- Operate), khu vực tư nhân sẽ đứng ra xây dựng, tài trợ và vận hành công trình nhưng nó vẫn thuộc sở hữu Nhà nước;
 
- Xây dựng- vận hành- chuyển giao BOT (Build- Operate- Transfer) là mô hình mà ở đó công ty thực hiện dự án sẽ đứng ra xây dựng và vận hành công trình trong một thời gian nhất định sau đó chuyển giao toàn bộ cho Nhà nước;
 
- Mô hình BTO (Xây dựng- chuyển giao- vận hành), quyền sở hữu cơ sở hạ tầng được chuyển giao ngay cho Nhà nước sau khi xây dựng xong, nhưng công ty thực hiện dự án vẫn giữ quyền khai thác công trình;
 
- Mô hình BOO (Build- Own- Operate): doanh nghiệp thực hiện dự án sẽ đứng ra xây dựng công trình, sở hữu và vận hành nó;
 
- Mô hình BT (Build- Transfer): doanh nghiệp thực hiện dự án xong thì thực hiện việc chuyển giao lại cho Nhà nước và được Nhà nước giành cho một số ưu đãi nhất định.
 
Đối tượng tham gia hợp tác luôn gồm một bên là Nhà nước và một bên là các doanh nghiệp, bao gồm cả các doanh nghiệp trong nước và các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI). Mô hình hợp tác này thường được thể hiện bằng hình thức Hợp đồng hợp tác.
 
Ở Việt Nam hiện nay, loại Hợp đồng được ký kết phổ biến nhất là Hợp đồng BOT, BTO và BT. Mô hình PPP đã mặc dù được đánh giá cao về tính ưu việt của mình nhưng đối với mỗi hình thức đều thể hiện một số nhược điểm nhất định khi được áp dụng trên thực tế. Xin được nêu ra một số ưu và nhược điểm của các hình thức này: Về ưu điểm:
 
- Các mô hình hợp tác PPP ra đời đã thu hút được hàng trăm dự án đầu tư với tổng số vốn đầu tư hàng ngàn tỷ đồng trong các lĩnh vực: giao thông; xử lý nước thải; nhà máy điện; đường dây tải điện; cải tạo môi trường và các công trình công cộng khác…
 
- Các mô hình này ra đời tạo khuôn khổ pháp lý cho thu hút các thành phần tư nhân tham gia phát triển cơ sở hạ tầng và các công trình kinh tế xã hội quan trọng khác;
 
- Việc tham gia của thành phần kinh tế tư nhân sẽ làm cho dự án quản lý có hiệu quả hơn, tránh được những tiêu cực trong hoạt động quản lý các dự án đầu tư từ nguồn vốn công; tiết kiệm được nguồn vốn đầu tư của nhà nước cho mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội khác;
 
- Hình thức BOT, BTO, BT tạo điều kiện, cơ hội cho thành phần kinh tế tư nhân phát triển và đóng góp vào nền kinh tế.
 
Về nhược điểm:
 
- Hệ thống pháp luật về BOT, BTO, BT là còn thiếu, không rõ ràng, không thống nhất áp dụng. Hình thức thể hiện của các mô hình hợp tác vẫn chủ yếu là các Hợp đồng hợp tác kinh doanh, không thể hiện được sự chia sẻ và gánh vác rủi ro của phía Nhà nước, mọi vấn đề liên quan đến trách nhiệm bồi hoàn và gánh vác rủi ro của phía Nhà nước phần lớn phụ thuộc vào sự chỉ đạo bằng các văn bản dưới luật khi phát sinh vấn đề hoăc tranh chấp. Chính vì vậy, sự tham gia của khối tư nhân vẫn còn rụt rè và hạn chế;
 
- Đối với dự án phát triển cơ sở hạ tầng: hầu hết chủ đầu tư vướng mắc ở quá trình cấp phép và giải phóng mặt bằng; Nhà nước đưa ra quy hoạch và quyết định chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng và tái định cư nhưng người thực hiện là phía doanh nghiệp, chính vì vậy, khó khăn xuất phát từ việc không đồng thuận giữa Nhà nước và người dân gây cản trở rất lớn cho doanh nghiệp;
 
- Quy định pháp luật cơ chế xét thầu, chỉ định thầu: dễ phát sinh tiêu cực trong quá trình xét thầu và chỉ định thầu, không lựa chọn được nhà thầu có năng lực, các doanh nghiệp bỏ thầu với giá thấp và kỳ vọng vào sự tăng giá của thị trường trong tương lai bằng cách trì hoãn việc thực hiện dự án. Điều này gây ảnh hưởng đến kế hoạch phát triển chung của đất nước;
 
- Sự thiếu năng lực và rủi ro chính trị: Cơ chế PPP đòi hỏi cả hai bên: Nhà nước và tư nhân đều phải có năng lực; nếu một doanh nghiệp thiếu năng lực kết hợp với một chính quyền còn yếu kém trong quản lý, kiểm soát thì hậu quả sẽ là sự đầu tư không mang lại hiệu quả và kéo theo những rủi ro chính trị cho chính quyền đó. 
 
Nhìn chung, mỗi hình thức đầu tư đều có những ưu và nhược điểm riêng. Chính vì vậy, việc lựa chọn hình thức nào vẫn phải được quyết định dựa theo tính chất của từng dự án cụ thể, từng lĩnh vực hoạt động, phương thức thanh toán, yêu cầu của Nhà nước và quá trình đàm phán….Các doanh nghiệp hiện nay vẫn còn hạn chế nhận thức về lĩnh vực pháp lý liên quan đến các mô hình hợp tác, đây cũng chính là một nhược điểm cần khắc phục để có thể tiến đến một sự hợp tác thành công.
 
Nhằm hỗ trợ cho các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp trong việc tham gia vào dự án hợp tác công tư PPP, Văn phòng luật sư Nam Hà Nội - HSLAWS cung cấp dịch vụ tư vấn về các vấn đề pháp lý liên quan đến PPP Với đội ngũ luật sư, chuyên gia có trình độ chuyên môn cao, giàu kinh nghiệm thực tế trong lĩnh vực dự án, chúng tôi tin tưởng sẽ đem lại những dịch vụ tốt nhất đến cho khách hàng.
 
 
Tòa nhà HSLAWS, Số 183 Trường Chinh, Khương Mai, Thanh Xuân, Hà Nội.
Điện thoại VP: 04 3724 6666 ; Di động : 090 574 6666
Các từ có liên quan đến bài viết: Các mô hình PPP và lựa chọn các phương án hợp đồng

Phản hồi khách hàng

 

Ý kiến của bạn

Họ tên:  
Email:
Nội dung:  
Mã bảo vệ:   YUX6QV
 

Tin đã đăng