Theo quy định tại khoản 1 điều 679 Bộ luật Dân sự 2005 : Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết ...

Chị Đặng Thị Thu Hương ở Vĩnh Phúc hỏi:

 

Gia đình tôi có 4 người con, 2 trai 2 gái, năm 1954 bố chồng chị mất sớm, mẹ không nuôi nổi đã cho bố chồng chị đi làm con nuôi cho 1 người khác. Năm 1981, hai vợ chồng đã tìm về với mẹ đẻ, đón bà về ở cùng. Năm 1992, bà mất đi mà không chia đất cho các con, vợ chồng tôi là công nhân, có tình là khi về hưu sẽ về quê ở để thờ cúng tổ tiên. Năm 2002, chồng tôi không may bị bệnh mà qua đời. Năm 2006, chú e gọi tôi về có chia cho 1 phần đất trước sự chứng kiến của 2 chị và trưởng thôn ký vào giấy tờ nhưng chưa có dấu của xã. Tháng 5/2011 chú em tự tiện bán toàn bộ số đất đó mà không bàn bạc với tôi, vậy tôi xin hỏi tôi là dâu trưởng có được hưởng một phần đất mà cha mẹ tôi để lại hay không?

 

Luật sư Phạm Thanh Sơn trả lời: 

 

Theo quy định tại khoản 1 điều 679 Bộ luật Dân sự 2005

Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

Trong trường hợp này chồng chị được coi là hàng thừa kế thứ nhất 

Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết;

Chị không thuộc hàng thừa kế thứ hai

Như vậy với tính chất là con dâu trưởng thì không được hưởng phần thừa kế của mẹ chồng nhưng bởi vì bà cụ mất trước thời điểm chồng chị mất do vậy tài sản mà bà cụ để lại, tại thời điểm mở thừa kế thì chồng chị vẫn còn sống. Và chị được thừa hưởng phần tài sản của chồng chị đứng trên góc độ là thừa hưởng của bà cụ.

Mẹ chồng chị mất năm 1992 đến năm 2001, theo điều 645 luật dân sự quy định thời hiệu khởi kiện thừa kế là 10 năm, vậy đã hết thời hiệu khởi kiện. Nhưng ở đây có 1 trường hợp là theo nghị quyết của hội đồng thẩm phán 02/2004/NQ-TANDTC quy định rõ về việc các vụ án dân sự, hôn nhân gia đình có quy định một số trường hợp không áp dụng thời hiệu khởi kiện đó chính là thời điểm phân chia tài sản. Trong trường hợp này mặc dù không có đóng dấu của xã về việc phân chia tài sản nhưng có đủ các chị các em, trưởng thôn làm chứng thì vẫn thể hiện được ý chí nguyện vọng của những người đồng thừa kế.

Do vậy chị vẫn có quyền khởi kiện ra tòa đòi quyền được hưởng phần di sản mà chồng chị được hưởng từ bà cụ.